జలరక్షణలో హైటెక్ విప్లవం: ఇక నీటి నాణ్యతపై ఏఐ నిఘా!

హైదరాబాద్‌లో అత్యాధునిక వాటర్ మానిటరింగ్ సిస్టమ్..

ఐఐటీ ఖరగ్‌పూర్, ఎయిమ్స్ ఢిల్లీతో జీహెచ్‌ఎంసీ ఒప్పందం*

జలరక్షణలో హైటెక్ విప్లవం: ఇక నీటి నాణ్యతపై ఏఐ నిఘా!

హైదరాబాద్:
భాగ్యనగర వాసులకు సరఫరా అయ్యే నీటి నాణ్యతను పరీక్షించే విధానంలో పెనుమార్పు రానుంది. అత్యాధునిక సాంకేతికతను జోడించి, కలుషితాలను వెనువెంటనే గుర్తించేలా 'అడ్వాన్స్‌డ్ వాటర్ క్వాలిటీ మానిటరింగ్' ప్రాజెక్టును గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (జీహెచ్‌ఎంసీ) పట్టాలెక్కించింది. ఈ మేరకు ఐఐటీ ఖరగ్‌పూర్, ఎయిమ్స్ ఢిల్లీ సంస్థలతో జీహెచ్‌ఎంసీ గురువారం కీలక ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. మున్సిపల్ పరిపాలన శాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి జయేష్ రంజన్ సమక్షంలో ఈ కార్యక్రమం జరిగింది.

కృత్రిమ మేధతో కలుషితాల వేట*
సాధారణంగా నీటి పరీక్షలు ప్రయోగశాలల్లో జరగడానికి సమయం పడుతుంది. కానీ ఈ కొత్త వ్యవస్థలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు *నాన్-థర్మల్ ప్లాస్మా స్పెక్ట్రోస్కోపీ సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తారు.
 * ఇది నీటి నమూనాలోని ఆప్టికల్ సిగ్నేచర్‌ను విశ్లేషించి, అందులోని లోపాలను ఇట్టే పట్టేస్తుంది.
 * భారీ లోహాలు, పారిశ్రామిక రసాయనాలు, సూక్ష్మజీవులు వంటి కలుషితాలను అత్యంత తక్కువ పరిమాణంలో (పార్ట్స్ పర్ బిలియన్) ఉన్నా గుర్తించే సామర్థ్యం దీనికి ఉంది.

ఏడాదిలో 25 వేల నమూనాల విశ్లేషణ*
ఈ ఏడాది మూడవ త్రైమాసికం నుంచి ప్రారంభం కానున్న ఈ పైలట్ ప్రాజెక్ట్ 12 నెలల పాటు సాగుతుంది.
 * నగరం నలుమూలల నుంచి సేకరించే సుమారు 25,000 నీటి నమూనాలను ఈ ప్రాజెక్ట్ కింద పరీక్షించనున్నారు.
 * దీని ద్వారా దాదాపు 19 లక్షల డేటా పాయింట్లు విశ్లేషించి, నీటి స్వచ్ఛతపై ఒక సమగ్ర నివేదికను రూపొందిస్తారు.
 * ఏదైనా ప్రాంతంలో నీరు కలుషితమైనట్లు తేలితే, వెంటనే సంబంధిత అధికారులకు అలర్ట్ వెళ్లేలా ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేస్తారు.

శాస్త్రీయ సారథ్యంలో ఐఐటీ ఖరగ్‌పూర్*
ఈ బృహత్తర ప్రాజెక్టుకు ఐఐటీ ఖరగ్‌పూర్‌లోని 'స్కూల్ ఆఫ్ వాటర్ రిసోర్సెస్' శాస్త్రీయ మార్గదర్శకత్వం వహించనుంది. కాలుష్య కారకాలను గుర్తించడమే కాకుండా, వాటి నివారణకు తీసుకోవాల్సిన చర్యలు, మౌలిక సదుపాయాల బలోపేతంపై ఈ సంస్థ తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి సహకరిస్తుంది. క్షేత్రస్థాయిలో నమూనాల సేకరణ, డేటా నిర్వహణను హైదరాబాద్ మెట్రోపాలిటన్ సర్వైలెన్స్ యూనిట్ (MSU) పర్యవేక్షిస్తుంది.

దేశానికే ఆదర్శంగా తెలంగాణ*
నీటి భద్రత మరియు ప్రజారోగ్య రక్షణలో సాంకేతికతను వినియోగించుకోవడంలో తెలంగాణ దేశానికే ఆదర్శంగా నిలుస్తుందని జయేష్ రంజన్ ధీమా వ్యక్తం చేశారు. హైదరాబాద్‌లో ఈ పైలట్ ప్రాజెక్ట్ విజయవంతం అయ్యాక, దీనిని రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అమలు చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీనివల్ల ప్రజారోగ్య వ్యవస్థ మరింత బలోపేతం కావడంతో పాటు, కలుషిత నీటి వల్ల వచ్చే వ్యాధులను ముందే అరికట్టే అవకాశం ఉంటుంది.WhatsApp Image 2026-05-14 at 19.39.21

About The Author