పశ్చిమాసియాలో గత కొన్ని నెలలుగా కొనసాగుతున్న యుద్ధ వాతావరణాన్ని ముగించేందుకు జరుగుతున్న శాంతి చర్చలు తీవ్ర ఉత్కంఠ రేపుతున్నాయి. ఇరు దేశాల మధ్య మధ్యవర్తిత్వం వహిస్తున్న పాకిస్తాన్ రాజధాని ఇస్లామాబాద్ కేంద్రంగా సాగుతున్న ఈ చర్చలలో అమెరికా అత్యంత కఠినమైన ఐదు నిబంధనలను ఇరాన్ ముందు ఉంచింది. అయితే, అమెరికా ప్రతిపాదనలు ఏకపక్షంగా ఉన్నాయని, వాటిని అంగీకరించే ప్రసక్తే లేదని ఇరాన్ తేల్చిచెప్పడంతో శాంతి ప్రక్రియ మరింత జటిలంగా మారింది.
ఈ చర్చల వివరాలను ప్రముఖ అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థలు వెల్లడించాయి. వాటి ఆధారంగా రూపొందించిన ప్రత్యేక కథనం:

హైదరాబాద్ :

పశ్చిమాసియాలో శాంతి స్థాపనే లక్ష్యంగా సాగుతున్న దౌత్యపరమైన చర్చలు ఇప్పుడు మరింత ఉత్కంఠ భరిత ఘట్టానికి చేరుకున్నాయి. గత ఫిబ్రవరిలో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కూటమి ఇరాన్‌పై జరిపిన దాడులు, దానికి ప్రతిగా ఇరాన్ క్షిపణి దాడులతో పాటు వ్యూహాత్మక హోర్ముజ్ జలసంధిని మూసివేయడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు సంక్షోభం తలెత్తిన సంగతి తెలిసిందే. ఆ తర్వాత పాకిస్తాన్ మధ్యవర్తిత్వంతో ఏప్రిల్ 8 నుండి తాత్కాలిక సంధి అమలులోకి వచ్చినప్పటికీ, శాశ్వత శాంతి ఒప్పందం కోసం అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ యంత్రాంగం ఇరాన్ ముందు ఉంచిన డిమాండ్లు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా కలకలం రేపుతున్నాయి. ఇరాన్ యొక్క అర్ధ-అధికారిక వార్తా సంస్థ 'ఫార్స్' వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం అమెరికా విధించిన ఆ ఐదు ప్రధాన షరతులు ఇవే:
1.ఒకే ఒక్క అణు కేంద్రానికి అనుమతి:
ఇరాన్ తన దేశంలో ఉన్న అణు పరిశోధన, ఉత్పాదన కేంద్రాలన్నింటినీ మూసివేయాలని, కేవలం ఒకే ఒక్క అణు కేంద్రాన్ని మాత్రమే పరిమిత కార్యకలాపాల కోసం ఉంచుకోవాలని అమెరికా మొదటి షరతుగా పేర్కొంది.

3.నిలిపివేసిన నిధుల విడుదలకు నో:
అమెరికా మరియు ఇతర పాశ్చాత్య దేశాలలో స్తంభింపజేసిన ఇరాన్‌కు చెందిన ప్రభుత్వ ఆస్తులు, నిధులలో కనీసం 25 శాతం కూడా ప్రస్తుతానికి విడుదల చేసే ప్రసక్తే లేదని అమెరికా ఖచ్చితంగా తేల్చి చెప్పింది.

5.చర్చల పురోగతితోనే సంపూర్ణ సంధి:
లెబనాన్, ఇరాక్ సహా అన్ని రంగాలలో పూర్తిస్థాయిలో యుద్ధం ముగియడం అనేది కేవలం ఈ చర్చల తుది ఫలితాలపైనే ఆధారపడి ఉంటుందని, ఇరాన్ లొంగివస్తేనే శాశ్వత సంధి సాధ్యమని అమెరికా ఐదో షరతుగా విధించింది.

*తగ్గేదే లేదంటున్న తెహ్రాన్.. ప్రతిపాదనలను తిరస్కరించిన ఇరాన్
అమెరికా విధించిన ఈ ఐదు షరతులు పూర్తిగా ఏకపక్షంగా ఉన్నాయని, యుద్ధంలో సాధించలేని లక్ష్యాలను చర్చల ద్వారా సాధించాలని అమెరికా చూస్తోందని ఇరాన్ తీవ్రంగా విమర్శించింది. విశ్వాస పునరుద్ధరణ కోసం ఇరాన్ సైతం పాకిస్తాన్ మధ్యవర్తుల ద్వారా అమెరికాకు తన స్వంత ఐదు డిమాండ్లను (కౌంటర్ ప్రపోజల్స్) పంపింది.
 * లెబనాన్, ఇరాన్ సహా అన్ని రంగాల్లో తక్షణమే యుద్ధాన్ని పూర్తిగా నిలిపివేయాలి.
 * ఇరాన్‌పై విధించిన ఆర్థిక ఆంక్షలను, అరేబియా సముద్రంలో కొనసాగుతున్న నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయాలి.
 * స్తంభింపజేసిన ఇరాన్ నిధులను పూర్తిగా విడుదల చేయాలి.
 * యుద్ధం వల్ల జరిగిన నష్టానికి అంతర్జాతీయ పరిహారం చెల్లించాలి.
 * అంతర్జాతీయంగా అత్యంత కీలకమైన 'హోర్ముజ్ జలసంధి'పై ఇరాన్ సార్వభౌమాధికారాన్ని అమెరికా గుర్తించాలి.
తాత్కాలిక సంధి ముగిసిన తర్వాత కూడా అరేబియా సముద్రం, ఒమన్ గల్ఫ్ పరిసరాలలో అమెరికా యుద్ధ నౌకల దిగ్బంధనం కొనసాగించడం వల్ల వాషింగ్టన్ పై తమకు నమ్మకం పోయిందని ఇరాన్ పేర్కొంది. ఈ డిమాండ్లను ఆచరణలో పెడితేనే తదుపరి రౌండ్ చర్చలకు కూర్చుంటామని స్పష్టం చేసింది. ఇరు దేశాలు తమ పంతాలను వీడకపోవడంతో పశ్చిమాసియాలో శాంతి స్థాపన ప్రక్రియ మళ్లీ మొదటికి వచ్చే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది.