*న్యూఢిల్లీ:

రిజర్వేషన్ల వ్యవస్థ లక్ష్యం నెరవేరాలన్నా, సమాజంలో సమతుల్యత సాధ్యం కావాలన్నా వెనుకబడిన తరగతుల్లోని ధనిక, ఉన్నత వర్గాలను (క్రీమీలేయర్) మినహాయించాల్సిందేనని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. రిజర్వేషన్ల ద్వారా లబ్ధిపొంది సామాజికంగా, ఆర్థికంగా ఉన్నత స్థానాలకు చేరుకున్న కుటుంబాలు... మళ్లీ మళ్లీ తమ పిల్లల కోసం కోటా ప్రయోజనాలను ఆశించడంపై ధర్మాసనం తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. "తల్లిదండ్రులిద్దరూ ఐఏఎస్ అధికారులుగా ఉండి, సమాజంలో అత్యున్నత హోదా అనుభవిస్తున్నప్పుడు... వారి పిల్లలకు ఇంకా రిజర్వేషన్ల అవసరం ఏముంది?" అని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం నిలదీసింది.
వెనుకబడిన తరగతుల్లోని ‘క్రీమీ లేయర్’కు రిజర్వేషన్ల మినహాయింపులను సవాల్ చేస్తూ దాఖలైన ఒక పిటిషన్‌పై విచారణ సందర్భంగా జస్టిస్ నాగరత్న నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేసింది. "ఇలాగే ఒకే వర్గం పదేపదే ప్రయోజనాలు పొందుతూ పోతే... అసలైన వెనుకబడిన వారికి న్యాయం జరగదు. ఈ ధోరణి కొనసాగితే రిజర్వేషన్ల వ్యవస్థ నుంచి మనం ఎప్పటికీ బయటపడలేము" అని కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

*ఇంద్ర సాహ్నీ తీర్పు నేపథ్యం.. న్యాయపరమైన రక్షణలు
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 15(4), 16(4), ప్రకారం సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతులకు (OBC) రిజర్వేషన్లు కల్పించే అధికారం ప్రభుత్వాలకు ఉంది. అయితే, ఈ రిజర్వేషన్లు శాశ్వతంగా అర్హులకు మాత్రమే అందాలనే ఉద్దేశంతో సుప్రీంకోర్టు గతంలోనే పలు కీలక తీర్పులను ఇచ్చింది.

 *ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వ హక్కు):
 ఒకే వెనుకబడిన తరగతిలో అత్యంత వెనుకబడిన వారు, బాగా అభివృద్ధి చెందిన వారు ఉన్నప్పుడు... ఇద్దరినీ ఒకేలా చూడటం రాజ్యాంగంలోని సమానత్వ సూత్రానికి విరుద్ధమని న్యాయ నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

*సివిల్ సర్వెంట్ల పిల్లలకు కోటా ఎందుకు వద్దు? (శాస్త్రీయ, సామాజిక ఆధారాలు)
సామాజిక శాస్త్రవేత్తల అధ్యయనాలు, వివిధ కమిషన్ల నివేదికల ప్రకారం సివిల్ సర్వెంట్ల (ఐఏఎస్, ఐపీఎస్ తదితర) పిల్లలకు రిజర్వేషన్లు కల్పించకపోవడానికి బలమైన శాస్త్రీయ కారణాలు ఉన్నాయి:

 *సామాజిక మూలధనం :
 ఐఏఎస్ అధికారుల పిల్లలు దేశంలోనే అత్యుత్తమ పాఠశాలలు, వసతులు, విద్యా వాతావరణంలో పెరుగుతారు. వీరికి సమాజంలో అపారమైన గౌరవం, నెట్‌వర్కింగ్ లభిస్తాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని లేదా నిరుపేద వెనుకబడిన తరగతుల పిల్లలతో వీరికి ఏమాత్రం పోలిక ఉండదు.

 *వనరుల గుత్తాధిపత్యం:
 ఒకే వర్గంలో ధనిక, విద్యావంతులైన కుటుంబాల పిల్లలే పదేపదే రిజర్వేషన్ల ద్వారా ఐఏఎస్, ఐపీఎస్ లేదా వైద్య, సాంకేతిక సీట్లను సాధిస్తుంటే... అదే వర్గంలోని నిరుపేదలు, అట్టడుగున ఉన్నవారు పోటీ పడలేక వెనుకబడిపోతున్నారు. దీనివల్ల రిజర్వేషన్ల ఫలాలు కేవలం కొద్దిమందికే పరిమితమవుతున్నాయి.

 *సమతుల్యత అవసరం: సమాజంలో అసమానతలను తొలగించడమే రిజర్వేషన్ల ప్రధాన ఉద్దేశం. ఒక కుటుంబం ఉన్నత స్థాయికి చేరిన తర్వాత వారి సామాజిక వెనుకబాటుతనం పూర్తిగా తొలగిపోతుందని, అందువల్ల అక్కడ 'సమతుల్యత' (Balance) పాటించాలని కోర్టు గుర్తుచేసింది.

*వ్యవస్థ మారాలి.. ఎవరికి వారు ఆలోచించుకోవాలి!
ప్రభుత్వాలు క్రీమీలేయర్ పరిమితులను విధిస్తూ జీవోలు జారీ చేసినా, వాటిని సవాల్ చేస్తూ కోర్టులను ఆశ్రయించడం సరికాదని సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడింది. దేశంలో రిజర్వేషన్ల ఫలాలు నిజమైన అర్హులకు, నిరుపేదలకు చేరాలంటే... ఉన్నత స్థానాల్లో ఉన్నవారు తమ హక్కులను వదులుకునేందుకు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు రావాల్సిన అవసరం ఉందని న్యాయస్థానం చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారాయి.